MOTS-c

O peptydzie MOTS-c

MOTS-c (Mitochondrial ORF of the 12S rRNA type-c) to krótki, 16-aminokwasowy peptyd kodowany przez własny genom mitochondriów — a dokładniej przez krótką otwartą ramkę odczytu w genie 12S rRNA. Należy do klasy tak zwanych peptydów mitochondrialnych (MDP) — cząsteczek sygnałowych wytwarzanych przez samą komórkę i badanych jako regulatory metabolizmu energetycznego. W badaniach MOTS-c bywa często określany mianem „peptydu wysiłku fizycznego”, ponieważ jego poziom we krwi naturalnie wzrasta podczas aktywności fizycznej.

Jak działa

Według badań główny mechanizm działania MOTS-c wiąże się z cyklem folianowym i syntezą puryn: peptyd oddziałuje na ten szlak w taki sposób, że dochodzi do nagromadzenia AICAR — silnego aktywatora enzymu AMPK, kluczowego „czujnika” stanu energetycznego komórki. Aktywacja AMPK w mięśniach szkieletowych nasila wychwyt glukozy (m.in. przez transporter GLUT4) oraz utlenianie tłuszczów, co na poziomie komórkowym przypomina efekty wysiłku fizycznego. W warunkach stresu metabolicznego MOTS-c w ciągu kilku minut przemieszcza się do jądra komórkowego i wchodzi w interakcje z czynnikami transkrypcyjnymi regulującymi odpowiedź na stres — w szczególności z NRF2 oraz genami zawierającymi elementy odpowiedzi antyoksydacyjnej (ARE) — regulując ekspresję setek genów metabolicznych.

Co się bada / potencjalne korzyści

• W badaniach poprawiał wrażliwość na insulinę oraz wychwyt glukozy przez mięśnie szkieletowe dzięki aktywacji szlaku AMPK
• Nasilał utlenianie tłuszczów (beta-oksydację), a w modelach zwierzęcych ograniczał odkładanie tłuszczu i przyrost masy ciała przy diecie wysokokalorycznej
• Badany jako „mimetyk wysiłku fizycznego” — aktywuje szlaki komórkowe podobne do tych uruchamianych podczas treningu
• W pracy Reynoldsa i współpracowników (Nature Communications, 2021) zwiększał wydolność fizyczną i wytrzymałość u myszy młodych, w średnim wieku oraz starych
• Rozpatrywany w kontekście zdrowego starzenia się, ponieważ naturalny poziom MOTS-c w tkankach obniża się z wiekiem

Zastosowania badawcze

• Badania nad zdrowiem metabolicznym: wrażliwość na insulinę, homeostaza glukozy, insulinooporność i otyłość
• Badanie metabolizmu energetycznego i funkcji mitochondriów
• Badania nad wydolnością fizyczną, wytrzymałością i regeneracją jako „peptyd wysiłku fizycznego”
• Naukowe modele starzenia się i związanego z wiekiem spadku funkcji fizycznych (healthspan)

Interesujące dla: Największym zainteresowaniem MOTS-c cieszy się tradycyjnie wśród badaczy metabolizmu i starzenia się, a spośród entuzjastów — wśród sportowców, zwolenników biohackingu oraz osób zainteresowanych tematyką długowieczności i funkcji mitochondriów.

Te informacje mają charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. MOTS-c przeznaczony jest wyłącznie do badań laboratoryjnych — nie do spożycia przez ludzi ani do zastosowań medycznych lub diagnostycznych.