Neuropeptydy Semax i Selank: różnice, badania i czystość

Neuropeptydy to krótkie łańcuchy aminokwasów, które w układzie nerwowym pełnią rolę cząsteczek sygnałowych — modulują przekaźnictwo i ekspresję genów, zamiast działać jak klasyczny neuroprzekaźnik. Semax i Selank to dwaj najczęściej badani przedstawiciele tej grupy. Oba są heptapeptydami, powstały w tym samym ośrodku i mają identyczny stabilizujący fragment na końcu łańcucha — a mimo to wywodzą się z zupełnie różnych białek i bada się je w innych kontekstach.

Skąd pochodzą Semax i Selank

Obie cząsteczki opracowano w Instytucie Genetyki Molekularnej Rosyjskiej Akademii Nauk we współpracy z Instytutem Farmakologii im. Zakusowa. Pomysł był w obu przypadkach ten sam: wziąć znany, ale nietrwały fragment naturalnego peptydu i doczepić do niego stabilizujący trójpeptyd Pro-Gly-Pro.

• Semax — sekwencja Met-Glu-His-Phe-Pro-Gly-Pro (MEHFPGP), masa cząsteczkowa ok. 813,9 g/mol. Rdzeń to fragment ACTH(4–7), czyli wycinek hormonu adrenokortykotropowego pozbawiony części odpowiedzialnej za aktywność kortykotropową.
• Selank — sekwencja Thr-Lys-Pro-Arg-Pro-Gly-Pro (TKPRPGP), masa ok. 751,9 g/mol. Rdzeń to tuftsyna, naturalny tetrapeptyd powstający z rozpadu łańcucha ciężkiego immunoglobuliny G.

Fragment Pro-Gly-Pro to klucz do obu molekuł: krótkie peptydy rozkładane są przez peptydazy w ciągu minut, a reszty proliny wyraźnie spowalniają ten proces. Dopiero ta modyfikacja zamieniła dwa nietrwałe fragmenty w materiał nadający się do powtarzalnych eksperymentów.

Semax — co się bada

Literatura dotycząca Semaxu koncentruje się na neurotrofinach. W modelach zwierzęcych i kulturach komórkowych opisywano zmiany ekspresji BDNF i NGF oraz ich receptorów w korze i hipokampie, a także szeroki profil transkryptomiczny — po podaniu peptydu zmienia się poziom ekspresji setek genów w tkance nerwowej. Drugi nurt to modele niedotlenienia i niedokrwienia, gdzie ocenia się markery zapalenia i przeżywalność neuronów. Trzeci — interakcje z układem dopaminergicznym i serotoninergicznym w testach uczenia się. Szczegóły omawiamy w materiale o peptydzie Semax; odczynnik znajdziesz na karcie produktu Semax.

Selank — co się bada

Selank badany jest przede wszystkim w testach behawioralnych na gryzoniach — klasycznym przykładem jest podniesiony labirynt krzyżowy. Publikacje opisują zmiany ekspresji podjednostek receptora GABA-A w hipokampie oraz wpływ na aktywność enzymów rozkładających enkefaliny, co przekłada się na mierzalne stężenia leucyno-enkefaliny w osoczu zwierząt doświadczalnych. Wątek immunologiczny odziedziczony po tuftsynie to osobna gałąź badań: ekspresja genów cytokin i odpowiedź komórkowa. Więcej danych zebraliśmy w tekście o peptydzie Selank, a odczynnik dostępny jest jako Selank.

Neuropeptydy w zestawieniu: kluczowe różnice

• Pochodzenie. Semax wywodzi się z hormonu ACTH, Selank z immunoglobuliny G — dwa różne układy, hormonalny i odpornościowy.
• Skład i ładunek. Selank zawiera lizynę i argininę, ma więc wyraźnie zasadowy charakter. Semax zawiera kwas glutaminowy i metioninę — ta ostatnia jest jego najbardziej wrażliwym elementem.
• Obszary badań. Semax — neurotrofiny, transkryptom, modele niedokrwienne. Selank — układ GABA-ergiczny, peptydazy enkefalinowe, immunomodulacja.
• Postać. Oba to liofilizowany proszek w fiolce z numerem partii, rozpuszczalny w wodzie i pozbawiony mostków dwusiarczkowych.

Przechowywanie i rekonstytucja neuropeptydów

• Zapieczętowana fiolka z liofilizatem: zamrażarka przy przechowywaniu długoterminowym, lodówka przy krótszym horyzoncie. Chronić przed światłem i wilgocią.
• Fiolkę przed otwarciem doprowadzić do temperatury pokojowej — proszek jest higroskopijny, a na zimnym szkle skrapla się wilgoć z powietrza.
• Do rekonstytucji laboratoryjnej używa się wody bakteriostatycznej. Stężenie roztworu opisuje się zawsze w mg/ml i zapisuje na etykiecie razem z datą.
• Roztwór trzyma się w chłodzie, dzieli na alikwoty i chroni przed powtarzanymi cyklami zamrażania i rozmrażania.

Czystość, HPLC i certyfikat analizy

Przy tak krótkich peptydach czystość jest warunkiem powtarzalności, nie hasłem marketingowym. Warto rozróżnić dwa parametry, które bywają mylone: czystość HPLC, czyli udział powierzchni piku głównego w chromatogramie, oraz zawartość peptydu netto, czyli ile w masie liofilizatu stanowi sam peptyd — resztę mogą stanowić sole TFA i woda związana.

Spektrometria mas domyka obraz, potwierdzając masę cząsteczkową: 813,9 dla Semaxu i 751,9 dla Selanku. Te wartości są na tyle odległe, że pomyłka w etykietowaniu jest natychmiast widoczna. Typowe zanieczyszczenia to sekwencje skrócone o jeden aminokwas oraz charakterystyczne dla Semaxu utlenienie metioniny, dające pik przesunięty o +16 Da. Każda partia Polar Peptides przechodzi badanie HPLC i spektrometrię mas z deklarowaną czystością 99%+, a certyfikat analizy (COA) na konkretny numer partii jest dostępny na żądanie. Pokrewne cząsteczki zebraliśmy w kategorii peptydy poznawcze.

Najczęstsze pytania

Czym różni się Semax od Selanku?

Semax i Selank różnią się pochodzeniem oraz obszarem badań: Semax jest analogiem fragmentu hormonu ACTH i bada się go głównie w kontekście neurotrofin oraz modeli niedokrwiennych, a Selank jest analogiem tuftsyny z immunoglobuliny G i pojawia się w pracach nad układem GABA-ergicznym i immunomodulacją. Wspólny mają jedynie stabilizujący fragment Pro-Gly-Pro i długość siedmiu aminokwasów.

Co to są neuropeptydy?

Neuropeptydy to krótkie łańcuchy aminokwasów pełniące w układzie nerwowym funkcję cząsteczek sygnałowych. W odróżnieniu od klasycznych neuroprzekaźników nie przenoszą pojedynczego impulsu, lecz modulują pracę receptorów, ekspresję genów i wydzielanie innych mediatorów. Semax i Selank należą do grupy krótkich peptydów regulatorowych, czyli syntetycznych pochodnych fragmentów cząsteczek występujących naturalnie w organizmie.

Czy Semax i Selank są legalne w Polsce?

Semax i Selank nie są w Polsce ani w Unii Europejskiej zarejestrowane jako produkty lecznicze i sprzedawane są wyłącznie jako odczynniki do badań laboratoryjnych. Materiał przeznaczony jest do zastosowań badawczych in vitro i w modelach doświadczalnych, nie do stosowania u ludzi ani zwierząt. Sprzedaż odczynnika badawczego jest legalna, ale nie oznacza dopuszczenia go do obrotu medycznego.

Jak przechowywać Semax i Selank?

Semax i Selank w postaci zapieczętowanego liofilizatu przechowuje się w zamrażarce, z dala od światła i wilgoci, a krótkoterminowo dopuszczalna jest lodówka. Po rekonstytucji roztwór trzyma się w chłodzie, dzieli na alikwoty i chroni przed powtarzanym zamrażaniem oraz rozmrażaniem. Fiolkę przed otwarciem warto doprowadzić do temperatury pokojowej, żeby uniknąć kondensacji wilgoci na proszku.

W czym rozpuszcza się Semax i Selank?

Do rekonstytucji laboratoryjnej Semaxu i Selanku używa się wody bakteriostatycznej, ponieważ oba peptydy są hydrofilowe i dobrze rozpuszczają się w środowisku wodnym. Wodę dodaje się powoli po ściance fiolki, bez wstrząsania. Otrzymane stężenie opisuje się zawsze w mg/ml, a datę rekonstytucji notuje na etykiecie — to podstawa powtarzalności między seriami.

Ile kosztuje Semax i Selank?

Ceny Semaxu i Selanku podawane są w złotych i zależą przede wszystkim od zawartości peptydu w fiolce wyrażonej w miligramach oraz od wielkości zestawu. Aktualne kwoty widoczne są na kartach produktów w sklepie. Przy porównywaniu ofert warto przeliczać cenę na miligram peptydu, a nie na fiolkę — inaczej różnych gramatur nie da się zestawić uczciwie.

Jak sprawdzić czystość Semaxu i Selanku?

Czystość sprawdza się, żądając certyfikatu analizy (COA) wystawionego dla konkretnego numeru partii widniejącego na fiolce. Dokument powinien zawierać chromatogram HPLC z udziałem piku głównego oraz wynik spektrometrii mas potwierdzający masę cząsteczkową: 813,9 dla Semaxu i 751,9 dla Selanku. Ogólny plik PDF bez numeru partii nie potwierdza niczego.

Skąd wysyłane są neuropeptydy Polar Peptides?

Zamówienia realizowane są z magazynu w Polsce i trafiają do klientów w całej Unii Europejskiej. Do wyboru są paczkomaty InPost oraz kurier DPD, a status zamówienia i pytania techniczne obsługiwane są przez Telegram. Polar Peptides to kanadyjska marka peptydów badawczych, która obsługuje rynek europejski z lokalnego magazynu, dzięki czemu przesyłka nie przekracza granicy celnej UE.

Materiał ma charakter informacyjny. Wszystkie produkty Polar Peptides przeznaczone są wyłącznie do badań laboratoryjnych i nie do spożycia przez ludzi ani do zastosowań medycznych lub diagnostycznych.