Selank — analog tuftsyny: badania, GABA, BDNF i różnice wobec Semaxu

Selank to syntetyczny heptapeptyd zbudowany wokół tuftsyny — krótkiego, naturalnie występującego fragmentu łańcucha ciężkiego immunoglobuliny G. Cząsteczkę opracowano w Instytucie Genetyki Molekularnej we współpracy z ośrodkiem farmakologicznym, a od lat 90. jest przedmiotem publikacji przedklinicznych dotyczących modeli lęku u gryzoni, układu GABA-ergicznego, przemian serotoniny oraz ekspresji BDNF. Poniżej zebraliśmy to, co o tym peptydzie faktycznie wynika z literatury badawczej, czym różni się od Semaxu i na co patrzeć, porównując oferty laboratoryjne w Polsce.

Struktura: tuftsyna plus ogon Pro-Gly-Pro

Sekwencja Selanku to Thr-Lys-Pro-Arg-Pro-Gly-Pro (TKPRPGP), wzór sumaryczny C33H57N11O9, masa cząsteczkowa około 751,9 g/mol. Pierwsze cztery reszty to dokładnie tuftsyna, tetrapeptyd znany z badań nad aktywnością makrofagów i fagocytozą. Trzy kolejne reszty dodano syntetycznie i to one decydują o tym, że cząsteczka nadaje się do pracy laboratoryjnej.

• Rdzeń tuftsynowy (TKPR) — fragment domeny CH2 immunoglobuliny G, w literaturze opisywany jako peptyd immunomodulujący w modelach komórkowych.
• Ogon Pro-Gly-Pro — spowalnia rozkład przez peptydazy osocza; natywna tuftsyna ulega degradacji w ciągu minut, co czyniło ją niepraktyczną jako narzędzie badawcze.
• Rozpuszczalność — dobra w wodzie, dzięki czemu łatwo przygotować roztwór o zdefiniowanym stężeniu wyrażonym w mg/ml.

Modele badawcze: układ GABA i serotoniny

Większość danych o Selanku pochodzi z modeli zwierzęcych, nie z badań klinicznych na dużych populacjach. Standardowy zestaw narzędzi w tych pracach to podniesiony labirynt krzyżowy, test otwartego pola i procedury konfliktowe — układy, w których mierzy się zachowania eksploracyjne i unikanie u gryzoni, a nie „lęk” w rozumieniu psychiatrycznym.

W publikacjach przedklinicznych opisywano wpływ peptydu na ekspresję podjednostek receptora GABA-A oraz na powinowactwo wiązania GABA w wybranych strukturach mózgu szczura, a także zmiany w metabolizmie serotoniny — stężeniach 5-HT i jej metabolitu 5-HIAA. Autorzy zwracali uwagę, że w tych modelach profil zachowań różnił się od klasycznych anksjolityków: nie obserwowano typowej sedacji ani zaburzeń koordynacji ruchowej. To obserwacje modelowe, nie dowód działania u człowieka.

Enkefaliny, BDNF i ekspresja genów

Drugi wątek badawczy dotyczy enzymów rozkładających enkefaliny. Prace in vitro na osoczu wskazywały, że obecność peptydu wydłuża okres półtrwania leucyno-enkefaliny, spowalniając jej enzymatyczny rozkład — mechanizm pośredni, w którym Selank nie wiąże się z receptorem opioidowym, lecz zmienia dostępność endogennego liganda.

Trzeci wątek to neurotrofiny. Analizy ekspresji mRNA w hipokampie i korze czołowej gryzoni obejmowały BDNF, czyli czynnik neurotroficzny pochodzenia mózgowego związany z plastycznością synaptyczną. Odrębna grupa prac dotyczyła profili ekspresji genów odpowiedzi immunologicznej i cytokin — co jest naturalne, biorąc pod uwagę tuftsynowe pochodzenie cząsteczki. Warto pamiętać o granicy interpretacyjnej: zmiana ekspresji genu w tkance zwierzęcej to punkt wyjścia do dalszych badań, a nie efekt kliniczny.

Selank a Semax — dwa różne peptydy z tym samym ogonem

To najczęstsze pytanie porównawcze i najczęstsze nieporozumienie. Oba peptydy wyszły z tej samej szkoły badawczej i oba mają na końcu motyw Pro-Gly-Pro, ale ich rdzenie pochodzą z zupełnie innych cząsteczek.

• Pochodzenie — Selank wywodzi się z tuftsyny (fragment IgG); Semax jest analogiem fragmentu ACTH(4-10), o sekwencji Met-Glu-His-Phe-Pro-Gly-Pro.
• Obszary badań — literatura o Semaxie koncentruje się na modelach niedokrwienia mózgu, neuroprotekcji oraz układach neurotroficznych BDNF i NGF; literatura o Selanku — na modelach lękowych, GABA, serotoninie i immunomodulacji.
• Wspólny element — ogon PGP w obu przypadkach pełni tę samą funkcję: chroni peptyd przed szybkim rozkładem enzymatycznym.
• Wniosek praktyczny — to nie są zamienniki. W protokołach badawczych bywają zestawiane, ale opisują odrębne układy neurochemiczne.

Oba peptydy znajdziesz w kategorii peptydy kognitywne, obok cząsteczek badanych w innych kontekstach neurologicznych, takich jak DSIP.

Czystość, COA i przechowywanie liofilizatu

Peptyd o deklarowanej sekwencji, ale bez dokumentacji, jest w laboratorium bezużyteczny — nie da się przypisać obserwacji do materiału. Dlatego Polar Peptides bada każdą partię metodą HPLC oraz spektrometrią mas i dołącza certyfikat analizy (COA) z czystością na poziomie 99%+. HPLC pokazuje udział głównego piku wobec zanieczyszczeń, a spektrometria mas potwierdza, że masa cząsteczkowa odpowiada zadeklarowanej sekwencji.

Liofilizat przechowuje się w zamrażarce, bez dostępu światła i wilgoci; w tej postaci peptyd jest stabilny najdłużej. Rekonstytucję opisuje się wyłącznie przez stężenie: fiolka 10 mg rozpuszczona w 2 ml wody bakteriostatycznej daje roztwór 5 mg/ml, a w 5 ml — 2 mg/ml. Roztwór trzyma się w lodówce i unika wielokrotnego zamrażania i rozmrażania, bo cykle temperaturowe sprzyjają agregacji i utracie materiału.

Selank kupić w Polsce — cena i wysyłka

Na cenę wpływają trzy czynniki: gramatura fiolki (najczęściej 5 mg i 10 mg), potwierdzona czystość oraz to, czy sprzedawca faktycznie dołącza COA do konkretnej partii, a nie ogólny plik marketingowy. Przeliczanie kosztu na miligram, a nie na fiolkę, to najprostszy sposób na porównanie ofert — aktualną cenę w złotych zobaczysz na karcie produktu Selank.

Polar Peptides wysyła zamówienia z Polski do paczkomatów InPost, kurierem DPD oraz standardową przesyłką kurierską na terenie całej Unii Europejskiej, z rozliczeniem w PLN. Pytania techniczne — dotyczące COA, partii, stabilności czy stężeń — najszybciej rozwiązuje wsparcie na Telegramie. Wszystkie produkty przeznaczone są wyłącznie do badań laboratoryjnych.

Najczęstsze pytania

Czym jest Selank?

Selank to syntetyczny heptapeptyd o sekwencji Thr-Lys-Pro-Arg-Pro-Gly-Pro, będący stabilizowanym analogiem tuftsyny — naturalnego fragmentu immunoglobuliny G. Opracowano go w Instytucie Genetyki Molekularnej. Dodany syntetycznie fragment Pro-Gly-Pro chroni cząsteczkę przed szybkim rozkładem enzymatycznym. W literaturze naukowej występuje w kontekście modeli zwierzęcych dotyczących układu GABA, serotoniny i enkefalin. Jest to materiał do badań laboratoryjnych.

Ile kosztuje Selank?

Cena Selanku zależy przede wszystkim od gramatury fiolki, potwierdzonej czystości i dokumentacji partii, a aktualną kwotę w złotych podaje karta produktu w sklepie. Standardowe opakowania to fiolki 5 mg i 10 mg, dlatego najuczciwsze porównanie ofert daje przeliczenie kosztu na miligram substancji. Bardzo niska cena zwykle oznacza brak badania HPLC lub COA dla konkretnej partii.

Gdzie kupić Selank w Polsce?

Selank kupisz w sklepie z peptydami badawczymi, który wysyła towar z magazynu w Polsce i dołącza certyfikat analizy do każdej partii. Polar Peptides realizuje wysyłkę paczkomatami InPost, kurierem DPD i przesyłką kurierską po całej UE, z płatnością w złotych. Przy wyborze dostawcy sprawdź, czy COA zawiera numer partii, datę badania i chromatogram HPLC.

Czym różni się Selank od Semaxu?

Selank jest analogiem tuftsyny, czyli fragmentu immunoglobuliny G, natomiast Semax to analog fragmentu ACTH(4-10) — różnią się więc rdzeniem cząsteczki i badanym mechanizmem. Łączy je jedynie końcowy motyw Pro-Gly-Pro, który w obu przypadkach zwiększa odporność na peptydazy. Badania nad Selankiem dotyczą głównie modeli lękowych i układu GABA, a nad Semaxem — neuroprotekcji i czynników neurotroficznych.

Czy Selank pomaga na lęk?

Nie, Selank nie jest lekiem i nie ma zarejestrowanych wskazań w leczeniu zaburzeń lękowych ani żadnego innego schorzenia. Publikacje, do których odwołują się opisy tego peptydu, dotyczą zwierzęcych modeli behawioralnych — takich jak podniesiony labirynt krzyżowy — oraz analiz neurochemicznych w tkance mózgowej gryzoni. Wyniki z takich modeli nie przekładają się bezpośrednio na człowieka i nie stanowią dowodu skuteczności klinicznej.

Jak przechowywać i rozpuszczać Selank?

Selank w postaci liofilizatu przechowuje się zamrożony, w oryginalnej fiolce, bez dostępu światła i wilgoci, a po rekonstytucji — w lodówce. Do rozpuszczenia w warunkach laboratoryjnych stosuje się wodę bakteriostatyczną, a stężenie zapisuje w mg/ml: 10 mg w 2 ml daje 5 mg/ml, a w 5 ml — 2 mg/ml. Należy unikać powtarzanych cykli zamrażania i rozmrażania roztworu.

Czy Selank jest legalny w Polsce?

Selank nie jest zarejestrowany w Unii Europejskiej jako produkt leczniczy ani suplement diety i sprzedawany jest wyłącznie jako odczynnik do badań laboratoryjnych. Oznacza to, że nie jest przeznaczony do spożycia przez ludzi ani zwierzęta, a jego zakup dotyczy zastosowań naukowych i analitycznych. Odpowiedzialność za zgodność z lokalnymi przepisami spoczywa na kupującym.

Jak sprawdzić czystość Selanku przed zakupem?

Czystość peptydu potwierdza certyfikat analizy (COA) zawierający chromatogram HPLC oraz wynik spektrometrii mas dla konkretnego numeru partii. HPLC pokazuje, jaki procent materiału stanowi główny pik względem zanieczyszczeń, a spektrometria mas potwierdza zgodność masy cząsteczkowej z sekwencją. Jeśli sprzedawca podaje wyłącznie hasło „99%” bez dokumentu przypisanego do partii, nie jest to weryfikowalna informacja.

Materiał ma charakter informacyjny. Wszystkie produkty Polar Peptides przeznaczone są wyłącznie do badań laboratoryjnych i nie do spożycia przez ludzi ani do zastosowań medycznych lub diagnostycznych.