Krem peptydowy i serum: jak czytać skład INCI i wybrać dobrą formułę

Krem peptydowy to jedna z najczęściej wyszukiwanych kategorii w pielęgnacji, a zarazem ta, w której najłatwiej przepłacić. Napis „z peptydami" nie mówi nic o tym, ile peptydu jest w środku, czy formuła ma pH, w którym peptyd przetrwa, ani czy opakowanie chroni go przed powietrzem. Poniżej to, co pozwala ocenić produkt realnie: różnica między kremem a serum, typowe stężenia, sposób czytania składu INCI i lista rzeczy, które rozkładają peptydy jeszcze w opakowaniu.

Czym jest krem peptydowy i co robią peptydy w kosmetyku

Peptydy to krótkie łańcuchy aminokwasów, od dwóch do kilkunastu. W kosmetyce wykorzystuje się je jako nośniki informacji — fragment większego białka bywa rozpoznawany przez komórki skóry jako sygnał. Umownie dzieli się je na cztery grupy:

• Sygnałowe — Palmitoyl Tripeptide-1, Palmitoyl Pentapeptide-4; fragmenty kolagenu stosowane w formułach ujędrniających i wygładzających.
• Neuroprzekaźnikowe — Acetyl Hexapeptide-8, Acetyl Octapeptide-3; wykorzystywane w kosmetykach adresowanych do zmarszczek mimicznych.
• Nośnikowe — Copper Tripeptide-1, czyli GHK-Cu, kompleks transportujący jony miedzi. Jeden z najlepiej opisanych składników peptydowych w kosmetologii.
• Inhibitory enzymów — peptydy sojowe i ryżowe, formułowane z myślą o ograniczaniu aktywności enzymów rozkładających strukturę skóry właściwej.

Dobrze zbudowany krem peptydowy łączy zwykle dwa do czterech peptydów z różnych grup, bo każda działa innym mechanizmem. Jeden peptyd na samym końcu składu to raczej zabieg marketingowy niż formuła aktywna.

Krem peptydowy a serum peptydowe — realna różnica

Różnica nie leży w „mocy", tylko w budowie receptury i zadaniu produktu.

• Serum — faza wodna lub lekka emulsja, mało emolientów, więcej miejsca w recepturze na substancje aktywne, szybkie wnikanie.
• Krem — emulsja z fazą olejową i składnikami okluzyjnymi. Część receptury zajmują tłuszcze, więc na peptydy zostaje mniej miejsca, ale krem ogranicza przeznaskórkową utratę wody.
• W praktyce — serum dostarcza peptydy, krem je domyka i wspiera barierę hydrolipidową. Sam krem peptydowy wystarcza tylko wtedy, gdy peptydy stoją w składzie wysoko.
• Dobór — skóra tłusta zwykle radzi sobie serum plus lekki żel, skóra sucha i dojrzała potrzebuje obu warstw.

Jak czytać INCI i jakie stężenia peptydów są typowe

• Końcówka -peptide — Tripeptide-1, Hexapeptide-11, Oligopeptide-2, Decapeptide-4. Liczba to numer katalogowy, nie długość łańcucha.
• Przedrostki Palmitoyl, Acetyl, Myristoyl — peptyd sprzężony z kwasem tłuszczowym lub grupą acetylową, co poprawia jego powinowactwo do lipidów naskórka.
• Przedrostek sh- (sh-Oligopeptide-1, sh-Polypeptide-11) — peptyd otrzymany biotechnologicznie.
• Copper Tripeptide-1 to INCI dla GHK-Cu. Nazwy handlowe typu Matrixyl, Argireline czy SYN-AKE nigdy nie pojawiają się w INCI — wyłącznie w opisie marketingowym.
• Linia 1% — po Phenoxyethanol, Xanthan Gum czy Disodium EDTA wszystko jest poniżej 1%. Peptydy prawie zawsze są pod tą linią i to normalne; gorzej, gdy stoją za kompozycją zapachową i barwnikami.

Same stężenia bywają zaskakująco niskie i nie jest to wada. Copper Tripeptide-1 w gotowych kosmetykach to najczęściej 0,1–2%. Acetyl Hexapeptide-8 trafia do receptury jako roztwór 10% używany w 3–10%, czyli poniżej 1% czystego peptydu. Palmitoyl Tripeptide-1 pracuje na poziomie ppm. Jeśli marka nie podaje liczb — a większość nie podaje — jedyną wskazówką pozostaje pozycja składnika na liście.

Kolejność nakładania kosmetyków z peptydami

Zasada jest prosta: od konsystencji najrzadszej do najgęstszej. Peptyd nie przebije się przez warstwę oleju ani silikonu, więc nakłada się go wcześnie.

• Oczyszczanie, potem tonik lub esencja — peptydy lepiej rozprowadzają się na lekko wilgotnej skórze.
• Serum peptydowe, następnie 2–3 minuty przerwy na wchłonięcie.
• Krem peptydowy lub zwykły krem nawilżający jako warstwa zamykająca.
• Rano na koniec filtr SPF — bez niego reszta pielęgnacji przeciwstarzeniowej ma ograniczony sens.
• Kwasy AHA/BHA i wysokie stężenia witaminy C stosuj w innej porze doby niż peptydy albo zachowaj 20–30 minut odstępu.

Co niszczy peptydy w formule

• Niskie pH — większość peptydów kosmetycznych formułuje się w pH około 5–6. Mieszanie ich w dłoni z eksfoliantem o pH 3,5 marnuje oba produkty.
• Proteazy z ekstraktów roślinnych — papaina i bromelaina rozkładają wiązania peptydowe. Ich obecność w tym samym produkcie to błąd receptury.
• Silne utleniacze i chelatory — peptydy miedziowe źle znoszą sąsiedztwo wysokich stężeń czystego kwasu askorbinowego oraz nadmiaru EDTA wiążącego jony miedzi.
• Powietrze, światło i temperatura — najlepsze są pompki bezpowietrzne i ciemne szkło. Słoiczek z szeroką szyjką to kontakt z tlenem i palcami przy każdym użyciu.
• Czas i woda — w fazie wodnej peptydy powoli hydrolizują. Zapas „na dwa lata" trzymany w nagrzanej łazience działa przeciwko formule.

Peptydy kosmetyczne a peptydy badawcze

To dwie różne kategorie i nie warto ich mylić. Kosmetyk to gotowa, zakonserwowana formuła do stosowania na skórę. Peptyd badawczy to liofilizowany proszek w fiolce, przeznaczony wyłącznie do badań laboratoryjnych, rekonstytuowany do zadanego stężenia w mg/ml i opisany certyfikatem analizy. GHK-Cu jest dobrym przykładem cząsteczki obecnej w obu światach, ale w zupełnie innej postaci i przeznaczeniu.

W ofercie Polar Peptides znajdziesz między innymi kompleks GLOW, Epitalon i pozostałe pozycje z kategorii longevity oraz akcesoria laboratoryjne. Każda partia ma badanie HPLC, spektrometrię mas i certyfikat analizy, a wysyłka idzie z Polski przez InPost Paczkomaty i kurierem DPD po całej UE. Produkty Polar Peptides służą wyłącznie do badań laboratoryjnych i nie są kosmetykami.

Najczęstsze pytania

Co oznacza krem peptydowy?

Krem peptydowy to emulsja pielęgnacyjna, w której substancją aktywną jest jeden lub kilka peptydów, czyli krótkich łańcuchów aminokwasów rozpoznawanych w INCI po końcówce -peptide. Nazwa nie jest kategorią prawną ani standardem, więc opisuje zarówno produkt z trzema peptydami wysoko w składzie, jak i taki ze śladową ilością na końcu listy. O wartości decyduje skład, pH i opakowanie, nie hasło na froncie.

Czym serum różni się od kremu?

Serum to lekka formuła o wysokim udziale substancji aktywnych i niewielkiej ilości tłuszczów, a krem to emulsja z fazą olejową, która dodatkowo zabezpiecza barierę naskórkową. Serum ma dostarczyć peptydy, krem ograniczyć utratę wody i utrzymać efekt pielęgnacji. W praktyce serum peptydowe zawiera zwykle wyższe stężenie aktywów, bo nie dzieli receptury z emolientami i emulgatorami.

Kiedy nakładać serum peptydowe?

Serum peptydowe nakłada się po oczyszczeniu i toniku, a przed kremem, na lekko wilgotną skórę — rano, wieczorem lub dwa razy dziennie. Kluczowa jest kolejność od konsystencji najrzadszej do najgęstszej, bo peptyd nie przebije się przez warstwę oleju czy silikonu. Jeśli w rutynie masz kwasy złuszczające albo wysokie stężenie witaminy C, przenieś je na inną porę dnia.

Jak poznać, że w składzie są peptydy?

Peptydy rozpoznasz na liście INCI po końcówce -peptide i typowych przedrostkach: Palmitoyl Tripeptide-1, Acetyl Hexapeptide-8, Copper Tripeptide-1, sh-Oligopeptide-1. Nazwy handlowe w rodzaju Matrixyl czy Argireline nie występują w składzie — to marketing, nie INCI. Sprawdź też pozycję peptydu: jeśli stoi za kompozycją zapachową i barwnikami, jego udział jest znikomy.

Czy peptydy można łączyć z witaminą C i kwasami?

Peptydy i kwasy warto rozdzielić w czasie, bo niskie pH eksfoliantów obniża stabilność większości peptydów kosmetycznych. Najprostsze rozwiązanie to kwasy wieczorem, peptydy rano, ewentualnie 20–30 minut odstępu. Peptydy miedziowe dodatkowo źle znoszą sąsiedztwo wysokich stężeń czystego kwasu askorbinowego. Z retinoidami, niacynamidem i kwasem hialuronowym peptydy łączą się bez problemu.

Ile kosztuje dobry krem peptydowy?

Ceny kremów peptydowych w Polsce mieszczą się w przedziale od kilkudziesięciu do kilkuset złotych, a kwota nie przekłada się wprost na stężenie peptydów. Drogie produkty często płacą za opakowanie i markę, a tańsze linie apteczne potrafią mieć peptydy wyżej w składzie. Zamiast kierować się ceną, porównaj listę INCI, rodzaj opakowania i to, czy producent w ogóle podaje stężenia.

Czym peptydy kosmetyczne różnią się od peptydów badawczych?

Peptydy kosmetyczne to składniki gotowych formuł nakładanych na skórę, a peptydy badawcze to liofilizowany proszek w fiolce przeznaczony wyłącznie do badań laboratoryjnych. Różnią się czystością, postacią, dokumentacją i przeznaczeniem: materiał badawczy opisuje certyfikat analizy, badanie HPLC i spektrometria mas, a jego stężenie po rekonstytucji podaje się w mg/ml. Nie są to zamienniki kosmetyków ani produkty do stosowania u ludzi.

Materiał ma charakter informacyjny. Wszystkie produkty Polar Peptides przeznaczone są wyłącznie do badań laboratoryjnych i nie do spożycia przez ludzi ani do zastosowań medycznych lub diagnostycznych.